به گزارش بازرگانی خبرگزاری مهر، بازار برق ایران در سال ۱۴۰۵ وارد مرحله تازهای شده است؛ مرحلهای که در آن، تامین برق بسیاری از واحدهای صنعتی و سازمانی دیگر از مسیرهای سنتی انجام نمیشود. براساس آییننامه اجرایی بند «ب» ماده ۴۳ قانون برنامه هفتم توسعه، مشترکانی که قدرت قراردادی آنها ۱۵۰ کیلووات و بیشتر است، فقط تا اواخر تیرماه فرصت دارند که برای تامین برق مصرفی خود به سمت بورس انرژی ایران، قراردادهای دوجانبه یا خردهفروشان برق حرکت کنند. طبق قوانین تامین برق، تا سال آینده، مشترکانی با قدرت قراردادی ۳۰ کیلووات و بیشتر نیز ملزم به خرید برق صنعتی و سازمانی از مسیرهای تعیینشده در آییننامه خواهند بود. بیتوجهی به قوانین تامین برق میتواند باعث افزایش هزینه و پیچیدگی در تامین انرژی شود.
چرا تغییرات جدید در بازار برق اهمیت دارد؟
اهمیت تغییرات قوانین تامین برق در آن است که نقش صنایع از یک مصرفکننده صرف به یک خریدار فعال تبدیل میشود. در ساختار سنتی، برق با تعرفه مشخص در اختیار مشترک قرار میگرفت و هزینه آن پس از مصرف در قبض منعکس میشد؛ اما در مدل جدید، زمان خرید، حجم مورد نیاز، نوع قرارداد و شیوه تامین برق میتواند مستقیما بر هزینهها و برنامهریزی مالی مجموعه اثر بگذارد. به این ترتیب، تامین برق دیگر فقط یک موضوع خدماتی نیست و به بخشی از مدیریت عملیاتی و تصمیمگیری اقتصادی کسبوکار تبدیل شده است.
از منظر کلان نیز توسعه معاملات رسمی برق، به کشف قیمت براساس عرضه و تقاضا کمک و جریان مالی صنعت برق را شفافتر میکند. این سازوکار میتواند منابع حاصل از فروش برق را بهصورت هدفمندتر به تولیدکنندگان منتقل کند، انگیزه سرمایهگذاری در ظرفیتهای جدید را افزایش دهد و زمینه مشارکت بیشتر بخش خصوصی در توسعه نیروگاهها و انرژیهای تجدیدپذیر را فراهم سازد.
چه کسبوکارهایی مشمول این قوانین هستند؟
براساس قوانین تامین برق، همه مشترکان با قدرت قراردادی ۱۵۰ کیلووات و بیشتر، دو ماه پس از ابلاغ آییننامه، از تاریخ تعیینشده مشمول اجرای قانون میشوند و باید برق مصرفی خود را از مسیر بورس انرژی، در قالب خرید برق دوجانبه یا خرید از خردهفروشان مجاز تامین کنند. پس از گذشت یک سال، مشترکانی با قدرت قراردادی ۳۰ کیلووات نیز مشمول این قانون خواهند شد.
مبنای این قوانین، آییننامه اجرایی بند «ب» ماده ۴۳ قانون برنامه هفتم توسعه، مصوب ۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ و ابلاغشده در ۲۲ اردیبهشت همان سال است؛ در نتیجه، مشترکانی با قدرت قراردادی ۳۰ کیلووات از اردیبهشت ۱۴۰۶ مشمول این مقررات خواهند بود. همچنین درخصوص صنایع انرژیبر، اجرای این مقررات باید با رعایت ماده ۴ قانون مانع زدایی از توسعه صنعت برق و آییننامه اجرایی آن انجام شود؛ مقرراتی که به احداث نیروگاه توسط این صنایع و نحوه مصرف یا فروش برق تولیدی آنها مربوط است. (منظور از صنایع انرژیبر، گروههایی مانند فولاد، آلومینیوم، مس، فلزات اساسی، پالایشگاه و پتروشیمی است.)
مسیرهای جدید تامین برق برای صنایع
در ساختار جدید بازار برق ایران، صنایع و سازمانها چند مسیر اصلی برای تامین برق دارند که در جدول زیر به آنها اشاره میکنیم:
نکته: طبق ماده ۱۶ قانون جهش تولید دانش بنیان، مشترکانی که قدرت مصرف آنها در سال ۱۴۰۵ بیش از ۱ مگاوات است، موظفاند حداقل ۴٪ برق مصرفی خود را از منابع تجدیدپذیر تامین کنند. این تامین میتواند ازطریق روشهای مجاز مانند احداث نیروگاه و خرید از تابلو برق سبز بورس انرژی انجام شود.
افزایش نقش بورس انرژی و خردهفروشان
یکی از اهداف برنامه هفتم توسعه، افزایش سهم معاملات برق در بورس انرژی ایران و هدایت تدریجی مشترکان صنعتی به بازارهای رسمی است. اما خرید مستقیم برق از بورس انرژی برای همه کسبوکارها ساده نیست؛ زیرا ثبتنام، بررسی نمادها، تحلیل قیمت، زمانبندی خرید، کنترل کسری مصرف و مدیریت تعهدات به دانش تخصصی و پیگیری مستمر نیاز دارد.
در چنین شرایطی، خردهفروشان برق، بهعنوان واسطهای تخصصی میان بازار برق و مصرفکنندگان صنعتی، میتوانند فرایند خرید برق سازمان ها و صنایع را سادهتر کنند. این شرکتها با پروانه وزارت نیرو، میتوانند فرایند پیشبینی مصرف، خرید و مدیریت کسری برق را براساس مفاد قرارداد بر عهده گیرند. به این ترتیب، کارخانهها و سازمانها میتوانند بدون ورود مستقیم به معاملات بورس انرژی، تامین برق خود را از مسیری ساده و قابلکنترلتر انجام دهند.
ریسک عدم اقدام برای خرید برق
مشترکانی که براساس قدرت قراردادی خود مشمول خرید برق صنایع شدهاند، باید اطلاعیهها و فرایندهای اجرایی شرکت توانیر را بررسی کنند؛ زیرا درصورت عدم خرید از مسیرهای تعیینشده، برق آنها طبق آییننامه ازطریق خردهفروش برنده مناقصه تامین میشود و ممکن است با پیامدهای زیر مواجه شوند:
اعمال هزینههای اضافی براساس آیین نامه تامین برق صنایع؛
افزایش هزینه تامین برق بهدلیل خرید دیرهنگام یا استفاده از تابلوهای گرانتر؛
کاهش امکان برنامهریزی و انتخاب ترکیب مناسب برق عادی، آزاد و سبز؛
ایجاد کسری در برق خریداریشده و اختلال در فعالیتهای تولیدی یا سازمانی؛
افزایش ریسک محدودیت برق صنایع در دورههای ناترازی برق.
برای کاهش این ریسکها، استفاده از خدمات یک خردهفروش برق میتواند مسیر تامین برق را برای صنایع و سازمانها سادهتر کند. قبضینو سازمانی با بررسی الگوی مصرف و تعرفه برق صنعتی، ارائه پیشنهاد خرید متناسب و مدیریت فرایند تامین برق، به کسبوکارها کمک میکند بدون ورود مستقیم به پیچیدگیهای بورس انرژی، برق مورد نیاز خود را در زمان مناسب تهیه کنند.
نقش مدیریت مصرف در کاهش هزینه برق
خرید برق از بورس انرژی یا خردهفروشان، تنها یک بخش از مدیریت هزینه برق صنایع است. بخش دیگر، به نحوه مصرف برق در داخل مجموعه مربوط میشود. مدیریت پیک مصرف برق، کنترل دیماند برق و جلوگیری از تجاوز از قدرت قراردادی، جابهجایی فعالیتهای پرمصرف به ساعات کمبار و استفاده از تجهیزات پربازده میتواند میزان مصرف و هزینه نهایی برق را کاهش دهد.
مدیریت مصرف همچنین به پیشبینی دقیقتر برق مورد نیاز کمک میکند و احتمال خرید مازاد یا ایجاد کسری برق را کاهش میدهد. بنابراین، ترکیب خرید برنامهریزیشده برق با بهینهسازی مصرف، هزینههای انرژی را قابلکنترلتر کرده و امکان برنامهریزی دقیقتر برای فعالیتهای تولیدی را فراهم میکند.
جمعبندی
قوانین تامین برق در سال ۱۴۰۵ نشان میدهد که بازار برق ایران در حال تغییر جدی است. مشترکان ۱۵۰ کیلووات و بیشتر، اکنون در اولویت الزام به خرید برق از بورس انرژی یا خردهفروشان برق قرار دارند و مشترکان بالای ۳۰ کیلووات نیز باید خود را برای ورود به این مسیر آماده کنند.
بیتوجهی به آیین نامه نحوه تامین برق صنایع میتواند باعث افزایش هزینههای تامین انرژی و قطعی برق صنایع شود. خردهفروشان با خرید برق مشترکین بالای ۱۵۰ کیلووات و سایر مشترکان مشمول، میتوانند این مسیر را برای سازمانها، کارخانهها و واحدهای تولیدی سادهتر و قابلمدیریتتر کنند.
این مطلب، یک خبر آگهی بوده و خبرگزاری مهر در محتوای آن هیچ نظری ندارد.
