دوگانه ونس و روبیو مقابل ایران | دولت ترامپ دچار چندصدایی شده است؟

به گزارش اقتصادآنلاین، در حالی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، به دلیل امضای یادداشت تفاهم اسلام‌آباد با ایران با موجی از انتقادها، به‌ویژه از سوی سیاستمداران و حامیان اسرائیل، روبه‌رو شده بود، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، با حضور گسترده در رسانه‌ها از این توافق که با هدف پایان دادن به جنگ چندماهه منعقد شده است، دفاع کرد.

بنا بر گزارش الجزیره، ونس از «پیشرفت خوب» در روند مذاکرات سخن گفت و افزود که «پایه‌ای بسیار مناسب» برای دستیابی به یک توافق نهایی موفق با ایران ایجاد شده است. دو طرف ۶۰ روز فرصت دارند تا به توافق نهایی دست پیدا کنند.

ونس که ریاست مذاکرات با ایران در سوئیس را بر عهده داشت، در واکنش به مخالفت علنی اسرائیل با یادداشت تفاهم، از ادبیاتی تند علیه این رژیم استفاده کرد. او گفت: «شما کشوری با ۹ میلیون نفر جمعیت هستید. نمی‌توانید تصور کنید که با کشتن، راه‌حل همه مشکلات امنیت ملی خود را پیدا خواهید کرد.»

این سخنان اشاره‌ای آشکار به اتکای اسرائیل به قدرت نظامی برای حل مسائل امنیتی‌اش بود.

برخلاف ونس، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، از انتقاد علنی از اسرائیل، نزدیک‌ترین متحد واشنگتن، خودداری کرد و در عوض، حملات لفظی خود را متوجه دولت ایران ساخت. روبیو هفته گذشته به خاورمیانه سفر کرد تا به متحدان آمریکا در کشور‌های حوزه خلیج فارس اطمینان دهد؛ کشور‌هایی که در جریان جنگ هدف حملات ایران قرار گرفته بودند.

او روز ۲۵ ژوئن در بحرین اعلام کرد: «آبراه‌های بین‌المللی، از جمله تنگه هرمز، متعلق به هیچ کشور خاصی نیستند.»

چند روز بعد، ایالات متحده و ایران بر سر کنترل تنگه هرمز، گذرگاهی راهبردی برای انتقال انرژی جهان، وارد سه روز حملات متقابل شدند؛ نخستین رویارویی نظامی میان دو کشور از زمان امضای یادداشت تفاهم در ۱۷ ژوئن. انتظار می‌رود دو طرف برای کاهش تنش‌ها بر سر تنگه هرمز، که حدود یک‌پنجم انرژی جهان از آن عبور می‌کند، مذاکرات فنی برگزار کنند.

در همین حال، اظهاراتی که طی هفته گذشته از سوی ونس و روبیو مطرح شد و در ظاهر با یکدیگر تفاوت داشت، این گمانه‌زنی را ایجاد کرده است که شاید در داخل دولت ترامپ درباره نحوه برخورد با ایران اختلاف‌نظر وجود داشته باشد.

با این حال، کاخ سفید با قاطعیت هرگونه اختلاف میان این دو مقام را رد کرد. در این گزارش، بررسی می‌کنیم که ونس و روبیو چه گفته‌اند، اختلاف‌های احتمالی میان دیدگاه‌های آنان چیست و چرا این موضوع اهمیت دارد.

آیا دولت ترامپ درباره جنگ با ایران دچار اختلاف شده است؟

در هفته گذشته، هم ونس و هم روبیو در سفر‌های مهم خارجی ماموریت داشتند از یادداشت تفاهمی که میان واشنگتن و تهران امضا شده دفاع کنند. با این حال، اظهاراتی که این دو مقام در جریان این سفر‌ها در برابر رسانه‌ها مطرح کردند، تا حدی با یکدیگر تفاوت داشت.

درباره اسرائیل

ونس هفته گذشته در کاخ سفید گفت: «حملات هوایی اسرائیل به زیرساخت‌های غیرنظامی در بیروت، تلاش‌های آمریکا برای برقراری صلح را تضعیف می‌کند.» حتی خود دونالد ترامپ نیز از هدف قرار دادن ساختمان‌های مسکونی توسط اسرائیل انتقاد کرده بود. او در نشست سران گروه هفت در فرانسه گفت: «لازم نیست هر بار که به دنبال یک نفر هستید، یک مجتمع مسکونی را با خاک یکسان کنید؛ چون افراد زیادی در آن ساختمان‌ها زندگی می‌کنند و همه آنها عضو حزب‌الله نیستند.»

بر اساس اعلام وزارت بهداشت لبنان، از دوم مارس تاکنون، بیش از چهار هزار نفر در حملات اسرائیل به لبنان کشته و حدود یک میلیون و دویست هزار نفر نیز آواره شده‌اند.

ونس همچنین در مواضع علنی خود از اسرائیل خواسته است که از انتقاد از دولت ترامپ دست بردارد. او اوایل همین ماه در جمع خبرنگاران در کاخ سفید گفت: «در حال حاضر، دونالد جی. ترامپ تنها رئیس دولتی در سراسر جهان است که نسبت به اسرائیل رویکردی همدلانه دارد.»

ونس افزود: «اگر من عضو کابینه دولت اسرائیل بودم، به تنها متحد قدرتمندی که در سراسر جهان برایم باقی مانده حمله نمی‌کردم.» اظهارات ونس در شرایطی مطرح شده که اسرائیل به دلیل جنگ غزه و همچنین جنگ با ایران که موجب بروز بحران انرژی در سطح جهان شد بیش از پیش با انزوای بین‌المللی روبه‌رو شده است.

در مقابل، مارکو روبیو که این هفته به کشور‌های حوزه خلیج فارس سفر کرده بود، از عملیات نظامی اسرائیل در لبنان دفاع کرد و بار‌ها اقدامات این رژیم را پاسخی موجه به حملات حزب‌الله دانست. وقتی از روبیو درباره انتقاد‌های ونس سؤال شد، او از پاسخ مستقیم طفره رفت و در عوض به حمله‌ای که نیرو‌های حزب‌الله مستقر در لبنان در اوایل همان هفته به یک ایست بازرسی اسرائیل انجام داده بودند، اشاره کرد.

درباره کشور‌های خلیج فارس

معاون رئیس جمهور آمریکا برای شرکت در دوری از مذاکرات با مقام‌های ایرانی به سوئیس سفر کرد. او روز یکشنبه در گفت‌و‌گو با خبرنگاران، با لحنی آشکارا خوش‌بینانه از روند مذاکرات با ایران سخن گفت. ونس همچنین مطرح کرد که کشور‌های عربی منطقه می‌توانند در تامین منابع صندوق بازسازی ایران مشارکت داشته باشند.

در مقابل، مارکو روبیو به امارات متحده عربی، کویت و بحرین سفر کرد تا به متحدان آمریکا اطمینان دهد؛ متحدانی که برخی از آنها نگران‌اند توافق موقت میان آمریکا و ایران بیش از اندازه به سود تهران باشد و امتیاز‌های زیادی به ایران بدهد.

روبیو در ۲۳ ژوئن اعلام کرد که در جریان این سفر از متحدان عرب حوزه خلیج فارس نخواهد خواست هزینه بازسازی ایران را تأمین کنند و گفت چنین موضوعی «هنوز بسیار دور از دسترس» است. او دو روز بعد، در دیدار با مقام‌های منطقه، تأکید کرد هر توافقی باید به گونه‌ای باشد که به طور کامل از منافع آمریکا و متحدانش محافظت کند.

روبیو گفت: «ما خواهان توافق هستیم، اما نه هر توافقی و نه توافق به هر قیمتی.»

درباره ایران

ونس بار‌ها از امکان شکل‌گیری روابطی تازه و مبتنی بر همکاری میان ایران و آمریکا سخن گفته است. او اظهار داشت که دو رقیب قدیمی می‌توانند «برای گسترش صلح و رفاه با یکدیگر همکاری کنند.»

معاون رئیس جمهور آمریکا همچنین از مواضع پیشین آمریکا درباره نابود کردن توانمندی موشک‌های بالستیک ایران فاصله گرفت.

او گفت: «نمی‌توان به هیچ کشوری، چه اسرائیل و چه ایران، گفت که حق دفاع از خود را ندارد.» در مقابل، روبیو موضعی بسیار سختگیرانه‌تر در قبال ایران اتخاذ کرده است. او در ۲۴ ژوئن اعلام کرد که به ایران اجازه داده نخواهد شد از کشتی‌هایی که از تنگه هرمز عبور می‌کنند، عوارض یا هزینه‌ای دریافت کند.

ونس در برابر روبیو؛ آیا دولت ترامپ بر سر ایران و اسرائیل دچار شکاف شده است؟ کاخ سفید: تکذیب می‌کنیم

کاخ سفید هرگونه اختلاف میان این دو مقام را رد کرده است. آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، گفت: «تنها یک اردوگاه وجود دارد؛ اردوگاه رئیس‌جمهور ترامپ. تمام اعضای دولت به طور کامل از تلاش‌های رئیس‌جمهور برای اطمینان از اینکه ایران هرگز به سلاح هسته‌ای دست پیدا نکند، حمایت می‌کنند.»

تامی پیگوت، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، این ادعا که میان روبیو و ونس درباره سیاست خارجی اختلافی وجود دارد را «روایتی تکراری و ساختگی» توصیف کرد و گفت: «تمام اعضای دولت، صددرصد و بدون هیچ اختلافی، پشت سر رئیس‌جمهور ترامپ ایستاده‌اند.»

خبرگزاری رویترز روز جمعه گزارش داد که یکی دیگر از سخنگویان وزارت خارجه آمریکا تأکید کرده است میان این دو مقام درباره لبنان نیز هیچ اختلافی وجود ندارد و هدف دولت آمریکا، بازگرداندن حاکمیت دولت لبنان بر سراسر خاک این کشور است.

مارکو روبیو هم هرگونه اختلاف نظر با ونس را رد کرده است. وقتی یک خبرنگار روز پنجشنبه از او پرسید دیدگاهش درباره ایران تا چه اندازه با دیدگاه ونس تفاوت دارد، روبیو پاسخ داد که هر دوی آنها سیاست‌های خود را بر اساس رهنمود‌های ترامپ تنظیم می‌کنند. او گفت: «همه در این دولت، پشت سر رئیس‌جمهور متحد هستند.»