سقوط تاریخی بیت‌کوین/ ۳ میلیارد دلار سرمایه لیکویید شد

اقتصادآنلاین – مسیحا حیدریان؛ بیت‌کوین بار دیگر به تیتر اول رسانه‌های جهان بازگشته است، اما این بار نه با رکورد‌های صعودی و فتح قله‌های جدید، بلکه با ثبت یکی از سنگین‌ترین و نفس‌گیرترین اصلاح‌های قیمتی در چرخه‌های اخیر.

پادشاه رمزارز‌ها که مدتی پیش در تب‌وتاب صعود، سقف‌های تاریخی جدیدی را لمس کرده بود، طی روز‌های گذشته با ریزشی سنگین به زیر مرز روانی ۶۰ هزار دلار سقوط کرد. در لحظه نگارش این گزارش، قیمت بیت‌کوین در بازار‌های جهانی پس از تجربه نوسانات شدید، در محدوده ۶۱ هزار دلار (معادل حدود ۵۲ هزار و ۸۰۰ یورو) دست‌به‌دست می‌شود.

این ریزش ناگهانی، در تابلوی معاملاتی مشتقات به یک «حمام خون» تمام‌عیار تبدیل شد و نزدیک به ۳ میلیارد دلار موقعیت معاملاتی اهرمی خرید (Long) را در کمتر از دو روز پودر کرد. اما ورای وحشت حاکم بر بازار و رفتار‌های هیجانی معامله‌گران خرد، چه جریانی در رگ‌های کلان این شبکه در حال گردش است؟ برای درک این موضوع، باید قطعات پازل را از نگاه داده‌های درون‌زنجیره‌ای، رفتار بازیگران بزرگ و متغیر‌های اقتصاد کلان کنار هم بگذاریم.

جنگ روایت‌ها؛ وقتی هوش مصنوعی نقدینگی را می‌بلعد

یکی از تفاوت‌های بنیادین سقوط اخیر با اصلاح‌های گذشته، در تغییر چشمگیر ژئوپلیتیک سرمایه‌گذاری نهفته است. در شرایطی که شاخص‌های بورس آمریکا نظیر S&P ۵۰۰ به دلیل رونق بی‌سابقه بخش هوش مصنوعی رکورد‌های تاریخی ثبت می‌کنند، بیت‌کوین با خروج بی‌سابقه نقدینگی مواجه شده است. غول‌های نهادی که تا پیش از این موتور محرک بازار کریپتو بودند، حالا بخشی از سرمایه‌ها را به سمت زیرساخت‌های عظیم هوش مصنوعی هدایت می‌کنند.

این تغییر استراتژی، خود را در ترازنامه صندوق‌های قابل معامله بورسی (Spot ETF) به‌وضوح نشان می‌دهد. صندوق‌های ETF بیت‌کوین در آمریکا که روزی نماد ورود سرمایه بی‌وقفه بودند، اکنون با ثبت یک زنجیره ۱۳ روزه از خروج خالص سرمایه، بیش از ۴.۴ میلیارد دلار از نقدینگی خود را از دست داده‌اند؛ جریانی که شرکت بلک‌راک (BlackRock) نیز در صدر مدیریت این خروج سرمایه دیده می‌شود.

در همین راستا، گزارش مالی شرکت استراتژی (Strategy) مبنی بر فروش آزمایشی ۳۲ واحد بیت‌کوین برای نخستین‌بار پس از سال‌ها، شوک روانی شدیدی به بازار وارد کرد. اگرچه این مقدار فروش در مقایسه با ذخیره عظیم ۸۴۳ هزار عددی این شرکت ناچیز است، اما بازار خسته و حساس فعلی، آن را به‌عنوان نخستین نشانه از احتمال سودگیری بزرگ‌ترین حامی شرکتی بیت‌کوین تعبیر کرد و به هراس عمومی دامن زد.

راز‌های درون‌زنجیره‌ای؛ بازی کثیف وال‌ها در منطقه ترس شدید

با ریزش قیمت، شاخص ترس و طمع بازار با سقوطی آزاد به عدد ۲۲ رسید که وضعیت ترس شدید را نشان می‌دهد. اما درست در همین فضایی که معامله‌گران کوتاه‌مدت از ترس از دست رفتن دارایی‌هایشان در حال فروش با ضرر هستند، داده‌های آنچین داستان دیگری را روایت می‌کنند. شاخص خروجی بیت‌کوین از صرافی‌ها نشان می‌دهد که حجم عظیمی از دارایی‌ها در حال انتقال به کیف‌پول‌های سرد و امن است؛ رفتاری که نشان از جمع‌آوری بی‌صدا (Accumulation) توسط وال‌های باسابقه دارد.

بررسی نسبت سود خروجی مصرف‌شده (SOPR) نشان می‌دهد که میزان فروش‌های همراه با ضرر معامله‌گران خرد به عمیق‌ترین سطح خود در سال‌های اخیر رسیده است. در واقع، وال‌ها با اهرم قرار دادن اخبار منفی، قیمت را به سمت استخر‌های نقدینگی در محدوده ۵۹ تا ۶۰ هزار دلار هدایت کردند تا پوزیشن‌های اهرمی را پاکسازی کنند و خود در قیمت‌های پایین‌تر خریدار باشند.

در این میان، شاخص سلطه بیت‌کوین (BTC Dominance) نیز با افزایش نسبی روبه‌رو شده است. این موضوع نشان می‌دهد که در زمان سقوط، ریزش آلت‌کوین‌ها بسیار سهمگین‌تر بوده و سرمایه‌گذاران برای حفظ ارزش دارایی‌های خود، مجدداً به پناهگاه نسبتاً امن‌تر بیت‌کوین پناه برده‌اند که این موضوع ساختار کلان بازار را همچنان در دست پادشاه نگه می‌دارد.

تلاقی جبهه تکنیکال و جبهه اقتصاد کلان

از دیدگاه فنی و نموداری، بیت‌کوین با از دست دادن میانگین متحرک ۱۰۰ روزه، روند صعودی میان‌مدت خود را به چالش کشید و مستقیماً به سمت منطقه تقاضای بزرگ در محدوده ۶۰ هزار دلار حرکت کرد. شاخص قدرت نسبی (RSI) در تایم‌فریم روزانه به محدوده اشباع فروش شدید (عدد ۱۸) رسیده است که از نظر تکنیکال، پتانسیل بالایی برای یک جهش اصلاحی ایجاد می‌کند. مرز ۶۰ هزار دلار نه‌تنها یک سد روانی، بلکه مرز سودآوری و هزینه تولید بسیاری از ماینر‌ها پس از هاوینگ اخیر است؛ شکستن پایدار این سطح می‌تواند ماینر‌های قدیمی را به خاموشی دستگاه‌ها و تسلیم نهایی (Capitulation) وادار کند.

این فشار فنی با داده‌های داغ اقتصاد کلان آمریکا نیز هم‌راستا شد. گزارش اخیر بازار کار آمریکا (Non-farm Payrolls) بسیار قوی‌تر از پیش‌بینی وال‌استریت منتشر شد و نرخ بیکاری در سطح ۴.۳ درصد باقی ماند. این قدرت غیرمنتظره در اقتصاد کلان، گمانه‌زنی‌ها برای کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو را به تعویق انداخت و بازار‌های پرریسک مانند کریپتو را تحت فشار قرار داد.

افزون بر این، تشدید تنش‌های ژئوپلیتیک اخیر در خاورمیانه و سایه درگیری‌ها، موجب جهش قیمت نفت و بازگشت هراس از تورم شده که نقدینگی جهانی را به سمت دارایی‌های امنی، چون طلا سوق داده است.

سناریو‌های پیش‌رو؛ بیت‌کوین به کدام سمت می‌رود؟

با توجه به فشرده شدن قیمت در مرز کانال ۶۰ هزار دلار، دو سناریوی سرنوشت‌ساز برای هفته‌های پیش‌رو متصور است:

سناریوی صعودی (بازگشت از لبه پرتگاه): در این فرض، محدوده ۶۰ هزار دلار به‌عنوان یک کف دوقلوی معتبر (Double Bottom) عمل می‌کند. با اشباع فروش شدید در شاخص RSI، وال‌ها خرید پله‌ای خود را تکمیل کرده و خروج سرمایه از ETF‌ها متوقف می‌شود. قیمت با شکستن مقاومت نخست در ۶۵ هزار دلار، مسیر خود را برای بازپس‌گیری کانال ۷۰ هزار دلار هموار می‌سازد. تأیید این سناریو، بسته شدن کندل هفتگی مقتدرانه بالای مرز ۶۲ هزار و ۵۰۰ دلار است.

سناریوی نزولی (سقوط به تاریکی): اگر فشار فروش نهاد‌ها ادامه یابد و کندل روزانه و هفتگی زیر مرز ۶۰ هزار دلار تثبیت شود، دژ دفاعی Bulls (خریداران) فرو می‌ریزد. در این صورت، با فعال شدن موج جدیدی از حد ضرر‌ها و تسلیم ماینرها، قیمت برای شکار نقدینگی‌های قدیمی‌تر تا مناطق حمایتی بعدی در کانال ۵۴ هزار و سپس ۵۲ هزار دلار سقوط خواهد کرد.

بیت‌کوین اکنون در یکی از حساس‌ترین ایستگاه‌های تصمیم‌گیری خود ایستاده است؛ یعنی جایی که جنگ میان نقدینگی هوش مصنوعی، سیاست‌های انقباضی فدرال رزرو و استراتژی انباشت وال‌ها، مسیر بعدی این دارایی سرکش را تعیین خواهد کرد. آنچه در روزها و هفته‌های آینده اهمیت دارد، واکنش قیمت به محدوده کلیدی ۶۰ هزار دلار و همچنین روند ورود و خروج سرمایه از صندوق‌های ETF است. حفظ این سطح می‌تواند اصلاح اخیر را به یک وقفه موقت در روند صعودی تبدیل کند، اما از دست رفتن آن احتمال ورود بازار به فاز عمیق‌تری از اصلاح را افزایش خواهد داد. از همین رو، معامله‌گران و سرمایه‌گذاران بیش از هر زمان دیگری چشم به داده‌های آنچین، تحولات اقتصاد کلان و رفتار بازیگران بزرگ بازار دوخته‌اند.